ปัจจุบัน วิวัฒนาการทางการแพทย์ได้พัฒนาเทคโนโลยีทางการแพทย์เพื่อทำการผ่าตัดด้วย “หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” ยกระดับมาตรฐานการทำศัลยกรรมส่งผลให้ศัลยแพทย์สามารถควบคุมการผ่าตัด เลาะเนื้อร้าย และเย็บแผลในจุดที่ยากลำบากและมีขนาดเล็กมากได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และมีความแม่นยำสูงสุดในระดับมิลลิเมตร

“หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” ประกอบด้วยเลนส์กล้องสามมิติความละเอียดสูง (3D HD) ที่มีกำลังขยายภาพอวัยวะภายในให้คมชัดและเห็นมิติความลึกได้อย่างชัดเจน ทำงานร่วมกับแขนกลที่ออกแบบให้มีปลายข้อมือสามารถหมุนและหักงอได้อย่างอิสระรอบทิศทางเลียนแบบข้อมือของมนุษย์ ความทันสมัยนี้ ได้เข้ามาทำลายข้อจำกัดในอดีตที่ศัลยแพทย์จำเป็นต้องใช้วิธีการผ่าตัดแบบเปิดแผลกว้าง (Open Surgery) ที่ทำให้ผู้ป่วยต้องเสียเลือด และใช้เวลาพักฟื้นหลังผ่าตัด อีกทั้งยังถือเป็นก้าวพัฒนาการสำคัญของยุคการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเล็กแบบเดิม (Laparoscopic Surgery) ที่มีอุปสรรคในเรื่องมุมมองภาพที่เป็นเพียงสองมิติ และตัวเครื่องมือผ่าตัดที่มีลักษณะตรง แข็ง ทื่อ ยากต่อการเข้าไปถึงอวัยวะที่อยู่ลึกและมีความซับซ้อนได้อย่างละเอียดถี่ถ้วน เทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดนี้จึงกลายเป็นคำตอบสำคัญในการช่วยชีวิตผู้ป่วยโรคซับซ้อนให้ปลอดภัยและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างแท้จริง

เทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายในการนำมาใช้รักษาผู้ป่วยกลุ่มโรคที่มีความรุนแรงและมีความซับซ้อนสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะโรคอ้วน และผู้ป่วยสูงวัยที่มีโรคประจำตัวซับซ้อน ซึ่งการผ่าตัดแบบเดิมทำได้ยากหรือมีความเสี่ยงสูงเกินไป โดยโรคที่หุ่นยนต์ผ่าตัดสามารถช่วยเหลือชีวิตผู้ป่วยได้ มีดังนี้

• ระบบทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก โรคมะเร็งไต โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ และการผ่าตัดปลูกถ่ายไต
• ระบบทางเดินอาหาร ตับ ตับอ่อน และทางเดินน้ำดี ได้แก่ โรคมะเร็งตับอ่อน โรคมะเร็งทางเดินน้ำดี โรคทางเดินน้ำดีอุดตันจากนิ่ว เนื้องอกและมะเร็งตับ เนื้องอกและมะเร็งในกระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ลำไส้ตรง รวมถึงไส้เลื่อนขนาดใหญ่และซับซ้อน

ประโยชน์ของการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ ไม่เพียงแต่เพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตของผู้ป่วย แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อระบบการให้บริการในโรงพยาบาล การเพิ่มความรู้ความเชี่ยวชาญแก่ทีมบุคลากรการแพทย์ และระบบสาธารณสุขของประเทศ

• ผลลัพธ์การรักษาที่ดีเยี่ยมและแม่นยำ ความแม่นยำของแขนกลช่วยลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อข้างเคียง ลดการเสียเลือดระหว่างการผ่าตัดได้อย่างชัดเจน ทำให้อัตราการต้องรับเลือดลดลง และเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยโรคซับซ้อน
• ลดความเจ็บปวดและภาวะแทรกซ้อน ขนาดแผลผ่าตัดมีขนาดเล็กมาก เจ็บตัวน้อยลง และลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในบริเวณที่มีเส้นประสาทหนาแน่น เช่น การผ่าตัดต่อมลูกหมากที่จะช่วยลดโอกาสเกิดภาวะปัสสาวะเล็ดหรือหย่อนสมรรถภาพทางเพศได้ดีกว่าเดิม
• ฟื้นตัวรวดเร็ว กลับบ้านได้ไว ระยะเวลาในการนอนพักฟื้นในโรงพยาบาลลดลงอย่างมาก ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวกลับไปใช้ชีวิตตามปกติและดูแลครอบครัวได้เร็วขึ้น
• เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการโรงพยาบาล เทคโนโลยีนี้ช่วยลดเวลาในการผ่าตัดรายโรคลงอย่างมาก(เช่น จากเดิมผ่าตัดกล้องใช้เวลา 8-10 ชั่วโมง ลดลงเหลือเพียง 5-6 ชั่วโมง และลดจำนวนบุคลากรที่ต้องใช้ในห้องผ่าตัดลง ทำให้โรงพยาบาลมีพื้นที่และทรัพยากรหมุนเวียนเพื่อรองรับและรักษาผู้ป่วยรายใหม่ได้มากขึ้น

วิกฤตค่าใช้จ่ายที่สูงลิ่วกับโอกาสของผู้ป่วยยากไร้

ในปีที่ผ่านมา มูลนิธิรามาธิบดีฯ จะได้รับน้ำใจจากผู้มีจิตศรัทธาช่วยบริจาคเงินเพื่อจัดซื้อเครื่องหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดรุ่นใหม่มาได้สำเร็จ แต่ปัจจัยสำคัญที่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงการรักษาด้วยหุ่นยนต์ผ่าตัด คือ “ค่าใช้จ่ายสูง” ยิ่งไปกว่านั้น ในปัจจุบันสิทธิ์หลักประกันสุขภาพแห่งชาติและสิทธิประกันสังคม ไม่สามารถครอบคลุมค่าใช้จ่ายส่วนเกินที่เกิดขึ้นทั้งหมดจากการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้ เนื่องจากมีต้นทุนอุปกรณ์สิ้นเปลืองเฉพาะทางที่สูงมาก ทำให้ผู้ป่วยยังคงต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นเฉลี่ยกว่าหลักแสนบาท"

มูลนิธิรามาธิบดีฯ จึงได้จัดตั้ง “โครงการช่วยเหลือผู้ป่วยยากไร้ที่รักษาด้วยหุ่นยนต์ผ่าตัด”  เพื่อทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโยงเทคโนโลยีทางการแพทย์ระดับโลกให้เข้าถึงผู้ป่วยทุกระดับชั้น

ขอเชิญชวนเป็นผู้ให้ชีวิตแก่ผู้ป่วยยากไร้ และขับเคลื่อนระบบสาธารณสุขไทยให้ก้าวหน้าอย่างยั่งยืน ตามแนวคิดที่ว่า “คำว่าให้...ไม่สิ้นสุด”