โรคแพ้ภูมิตนเอง (Systemic Autoimmune Rheumatic Diseases: SARD) เป็นกลุ่มโรคเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งแทนที่จะทำหน้าที่ปกป้องร่างกายกลับทำลายอวัยวะของตนเอง ส่งผลให้เกิดการอักเสบและความเสียหายต่ออวัยวะสำคัญ เช่น ไต ปอด หัวใจ สมอง หลอดเลือด กล้ามเนื้อ และผิวหนัง โรคในกลุ่มนี้ ได้แก่ โรคเอสแอลอี (SLE) โรคหนังแข็ง (Scleroderma) โรคกล้ามเนื้ออักเสบ และโรคหลอดเลือดอักเสบ (ANCA-associated vasculitis)

แม้ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น สามารถควบคุมการดำเนินโรค ลดการทำลายอวัยวะ และช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ

โรคแพ้ภูมิตนเองมักเกิดในวัยทำงานและวัยเจริญพันธุ์ โดยเฉพาะผู้หญิงที่พบมากกว่าผู้ชายหลายเท่า ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญกับการรักษาต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสิบปี เพราะโรคสามารถกำเริบได้ตลอดเวลา หากหยุดยาเองหรือไม่ได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง อาการอาจกลับมารุนแรงจนเกิดภาวะไตวาย เลือดออกในปอด ความผิดปกติของสมอง หรือภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิต

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี เป็นหนึ่งในศูนย์ความเชี่ยวชาญด้านโรคภูมิแพ้ อิมมูโนวิทยา และโรคข้อ ที่ดูแลผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตนเองที่มีความซับซ้อนจากทั่วประเทศ พร้อมดำเนินงานวิจัยเพื่อพัฒนาแนวทางการรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยชาวไทย เนื่องจากผู้ป่วยแต่ละรายมีการตอบสนองต่อยาแตกต่างกัน และยังไม่มีแนวทางการรักษาแบบเดียวที่ใช้ได้ผลกับผู้ป่วยทุกคน

ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถเริ่มรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกันพื้นฐานที่อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ แต่สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษามาตรฐาน จำเป็นต้องได้รับยากดภูมิคุ้มกันเฉพาะทางที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น เช่น Mycophenolate Mofetil (MMF) และ Rituximab

• ลดการกำเริบของโรคและการทำลายอวัยวะสำคัญ
• ลดโอกาสเกิดไตวายและภาวะแทรกซ้อนรุนแรง
• ลดการนอนโรงพยาบาลและการรักษาซ้ำ
• ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถดำรงชีวิต เรียน หรือทำงานได้อย่างต่อเนื่อง
• เพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและลดภาระของครอบครัวในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ยาเหล่านี้ยังอยู่นอกสิทธิการรักษาของผู้ป่วยหลายราย ทำให้ผู้ป่วยต้องรับภาระค่าใช้จ่ายด้วยตนเอง แม้จะเป็นยาที่มีความจำเป็นต่อการรักษา ค่าใช้จ่ายในการรักษาตลอดทั้งปีอาจสูงถึง 100,000 บาทต่อคน เมื่อรวมค่ายา การติดตามอาการ และการดูแลรักษาที่เกี่ยวข้อง

สำหรับผู้ป่วยและครอบครัวที่มีรายได้น้อย ค่าใช้จ่ายดังกล่าวอาจหมายถึงการต้องชะลอหรือยุติการรักษา ส่งผลให้โรคกำเริบอย่างรุนแรง เกิดความเสียหายต่ออวัยวะถาวร เพิ่มโอกาสเกิดไตวายเรื้อรัง ต้องฟอกไต หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายในระยะยาว

การช่วยเหลือผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตนเองที่ขาดแคลนทุนทรัพย์จัดทำมาอย่างต่อเนื่อง และพบว่าในแต่ละปียังคงมีผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่ไม่สามารถเข้าถึงการรักษาได้เพียงเพราะไม่สามารถจ่ายค่ายาดังกล่าวได้ โครงการผู้ป่วยยากไร้โรคแพ้ภูมิตนเองจึงได้จัดตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง ซึ่งได้รับการรักษาด้วยยามาตรฐานอย่างเต็มที่แล้วแต่ยังไม่สามารถควบคุมโรคได้ และเป็นผู้ป่วยที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้สามารถเข้าถึงยาที่จำเป็นตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โดยคาดว่าจะช่วยเหลือผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับยากว่า 30 รายต่อปี

ทุกการบริจาค คือโอกาสที่ทำให้ผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตนเองได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่องในช่วงเวลาที่สำคัญที่สุด เพราะเมื่อโรคได้รับการควบคุมอย่างเหมาะสม ไม่เพียงช่วยรักษาอวัยวะสำคัญและยืดคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย แต่ยังช่วยให้พวกเขาสามารถกลับไปใช้ชีวิต ดูแลครอบครัว และสร้างคุณค่าให้กับสังคมได้อีกครั้ง

มูลนิธิรามาธิบดีฯ ทำหน้าที่เป็นสะพานแห่งการให้ เชื่อมต่อโอกาสจากผู้มีจิตศรัทธาไปสู่ผู้ป่วยที่กำลังรอการรักษา เพื่อให้ข้อจำกัดด้านฐานะ ไม่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงยาที่จำเป็น และร่วมสานต่อ "คำว่าให้...ไม่สิ้นสุด" ให้เกิดขึ้นกับผู้ป่วยทุกคนที่ยังรอโอกาสในการรักษา