โรคแพ้ภูมิตนเอง (Systemic Autoimmune Rheumatic Diseases: SARD) เป็นกลุ่มโรคเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งแทนที่จะทำหน้าที่ปกป้องร่างกายกลับทำลายอวัยวะของตนเอง ส่งผลให้เกิดการอักเสบและความเสียหายต่ออวัยวะสำคัญ เช่น ไต ปอด หัวใจ สมอง หลอดเลือด กล้ามเนื้อ และผิวหนัง โรคในกลุ่มนี้ ได้แก่ โรคเอสแอลอี (SLE) โรคหนังแข็ง (Scleroderma) โรคกล้ามเนื้ออักเสบ และโรคหลอดเลือดอักเสบ (ANCA-associated vasculitis)

แม้ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น สามารถควบคุมการดำเนินโรค ลดการทำลายอวัยวะ และช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ

โรคแพ้ภูมิตนเองมักเกิดในวัยทำงานและวัยเจริญพันธุ์ โดยเฉพาะผู้หญิงที่พบมากกว่าผู้ชายหลายเท่า ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญกับการรักษาต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสิบปี เพราะโรคสามารถกำเริบได้ตลอดเวลา หากหยุดยาเองหรือไม่ได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง อาการอาจกลับมารุนแรงจนเกิดภาวะไตวาย เลือดออกในปอด ความผิดปกติของสมอง หรือภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิต

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี เป็นหนึ่งในศูนย์ความเชี่ยวชาญด้านโรคภูมิแพ้ อิมมูโนวิทยา และโรคข้อ ที่ดูแลผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตนเองที่มีความซับซ้อนจากทั่วประเทศ พร้อมดำเนินงานวิจัยเพื่อพัฒนาแนวทางการรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยชาวไทย เนื่องจากผู้ป่วยแต่ละรายมีการตอบสนองต่อยาแตกต่างกัน และยังไม่มีแนวทางการรักษาแบบเดียวที่ใช้ได้ผลกับผู้ป่วยทุกคน

ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถเริ่มรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกันพื้นฐานที่อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ แต่สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษามาตรฐาน จำเป็นต้องได้รับยากดภูมิคุ้มกันเฉพาะทางที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น เช่น Mycophenolate Mofetil (MMF) และ Rituximab

• ลดการกำเริบของโรคและการทำลายอวัยวะสำคัญ
• ลดโอกาสเกิดไตวายและภาวะแทรกซ้อนรุนแรง
• ลดการนอนโรงพยาบาลและการรักษาซ้ำ
• ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถดำรงชีวิต เรียน หรือทำงานได้อย่างต่อเนื่อง
• เพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและลดภาระของครอบครัวในระยะยาว